PROVE կոնսորցիում և ուսումնագիտական այց Հունաստան․ Արժեքների կրթության զարգացում

2026 թվականի մարտի 8-ից 13-ը PROVE նախագծի (Արժեքների կրթության խթանում Հարավային Կովկասի բարձրագույն կրթական հաստատություններում) գործընկերները հավաքվել էին Հունաստանում՝ մասնակցելու դինամիկ և բովանդակալից ուսումնագիտական այցի։ Արդյունավետ շաբաթը նվիրված էր կոնսորցիումի հանդիպումներին, ինտենսիվ վերապատրաստումներին և դպրոցական այցերին։ Միջոցառումը միավորեց գործընկեր համալսարանների ակադեմիական անձնակազմին՝ գաղափարների փոխանակման, դասավանդման նոր հմտությունների զարգացման և արժեքների կրթության նորարար մոտեցումների ուսումնասիրման նպատակով։

Մասնակիցները այցի առաջին հատվածն անցկացրին Ֆլորինա քաղաքում, ապա այցելեցին Սաղոնիկ։ Հյուրընկալող հաստատությունն էր Արևմտյան Մակեդոնիայի համալսարանը (UoWM)։ Միջոցառման հիմնական շեշտադրումն էր նախագծի իրականացումը, արհեստական բանականության (AI) կիրառմամբ մանկավարժական նորարարությունները և VaKE (Արժեքների և գիտելիքի կրթություն) մեթոդի գործնական կիրառումը։

Ռազմավարական պլանավորում և նախագծի կարևոր փուլեր:

Այցը մեկնարկեց պաշտոնական կոնսորցիումի հանդիպմամբ, որի ընթացքում Վրաստանից, Հայաստանից, Հունաստանից և Ավստրիայից գործընկերները ներկայացրին նախագծի իրականացման և միջանկյալ հաշվետվությունների արդյունքները․

  • Առաջընթացի հաշվետվություններ․ Առաջընթացի վերաբերյալ տեղեկատվություն ներկայացվեց հետևյալ հաստատությունների ներկայացուցիչների կողմից՝ Իակոբ Գոգեբաշվիլիի անվան Թելավիի պետական համալսարան (TeSaU), Կովկասի համալսարան (CU), Իլիայի պետական համալսարան (ISU), Երևանի պետական համալսարան (ԵՊՀ), Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան (ՀՊՄՀ), Արևմտյան Մակեդոնիայի համալսարան (UoWM), Լինցի ուսուցիչների կրթության մասնավոր համալսարանական քոլեջ (PHDL) և Արժեքների և գիտելիքի կրթության ասոցիացիա (AvaKE)։
  • Որակ և կայունություն․ Փորձագետների կողմից անցկացված նստաշրջանները ներառում էին կարևոր թեմաներ՝ տարածման ռազմավարություններ, արտաքին գնահատման մեթոդաբանություն և ներքին որակի ապահովման հիմնական արդյունքներ։
  • Պլանավորում․ Ֆինանսական կառավարման և 2026 թվականի հետագա գործողությունների պլանավորման նիստերն ընդգծեցին նախագծի ռազմավարական նպատակները։

Նորարարական վերապատրաստումներ․ VaKE, արհեստական բանականություն և գնահատման գործիքներ

Օրակարգի կարևոր մասը նվիրված էր մասնագիտական զարգացմանը և տեխնոլոգիաների ինտեգրմանը կրթության մեջ, մասնավորապես VaKE մեթոդաբանության կիրառմամբ, որը խրախուսում է ուսանողներին առնչվել իրական կյանքի երկընտրանքներին, զարգացնել քննադատական մտածողություն և անդրադառնալ էթիկական որոշումներին․

  • Արհեստական բանականությունը կրթության մեջ․ Գործընկերները մասնակցեցին գործնական աշխատաժողովի, որը վերաբերում էր VaKE երկընտրանքների պատրաստման համար արհեստական բանականության կիրառմանը։ Քննարկվեցին կոնկրետ քայլեր, ուղեցույցներ և հնարավոր սխալները։ Գործնական դասը ցույց տվեց, թե ինչպես թվային գործիքները կարող են աջակցել դասավանդմանը՝ բարձրացնելով ստեղծագործականությունը և հեշտացնելով նյութերի հարմարեցումը տարբեր առարկաների և համատեքստերի համար։
  • Գնահատում և իրականացում․ Գնահատման հարցերին նվիրված մասնագիտացված վերապատրաստումները վարեցին Ժան-Լյուկ Պատրի, Ալֆրեդ Վայնբերգերը և Զիգլինդե Վեյրինգերը։ Մասնակիցներին ներկայացվեցին գործնական գործիքներ, որոնք օգնում են գնահատել ոչ միայն ուսանողների ձեռք բերած գիտելիքները, այլ նաև նրանց մտածողությունը, անդրադարձը և ներգրավվածությունը էթիկական հարցերում՝ նպաստելով խորքային ուսուցմանը։
  • Զուգահեռ նստաշրջաններ․ Գործընկեր համալսարանների ներկայացուցիչները (Թելավիի պետական համալսարան, Երևանի պետական համալսարան, Կովկասի համալսարան, Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան և Իլիայի պետական համալսարան) անցկացրին զուգահեռ նստաշրջաններ՝ ներկայացնելով ընտրված դասընթացներում VaKE-ի կիրառման փորձը և փոխանակելով գիտելիք ու փորձ։

Տեսությունից դեպի պրակտիկա․ դասարանների և դպրոցների այցեր:

Շաբաթվա երկրորդ կեսին մասնակիցները հնարավորություն ունեցան տեսնելու VaKE մեթոդի կիրառումն իրական ուսումնական միջավայրում․

  • Մասնակցություն համալսարանական դասընթացին․ Մասնակիցները ներկա գտնվեցին Արևմտյան Մակեդոնիայի համալսարանի «Քննադատական մտածողությունը կրթական պրակտիկայում» դասընթացին, որին հաջորդեց ուղեկցվող անդրադարձ թվային գրագիտության և դպրոցական մանկավարժության զարգացման վերաբերյալ։ Սա հնարավորություն տվեց դիտարկել, թե ինչպես է երկընտրանքների վրա հիմնված ուսուցումը խթանում քննարկումն ու ակտիվ մասնակցությունը իրական դասավանդման պայմաններում։
  • Խաղաղության կրթություն․ Առանձին աշխատարան նվիրված էր «Խաղաղության կրթությանը», որտեղ քննարկվեց պատերազմի մշակույթից դեպի խաղաղության մշակույթ անցման գործընթացը VaKE շրջանակում՝ ընդգծելով կրթության դերը երկխոսության, հանդուրժողականության և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորման մեջ։
  • Միջմշակութային կրթություն Սալոնիկում․ Այցը եզրափակվեց Սաղոնիկում՝ Էլեֆթերիո-Կորդելիոյի 6-րդ փորձարարական միջմշակութային դպրոց այցելությամբ (նախկինում՝ Եվոսմոս-Կորդելիո միջմշակութային դպրոց)։ Այս փորձառությունը հնարավորություն տվեց տեսնել, թե ինչպես են ներառական և բազմազան ուսումնական միջավայրերը գործնականում իրականացվում՝ կապելով VaKE սկզբունքները ներառման, հարգանքի և սոցիալական համախմբվածության նպատակների հետ։

Պաշտոնական օրակարգից դուրս՝ ուսումնագիտական այցը խթանեց համագործակցության ուժեղ զգացում և ձևավորեց ընդհանուր պատկերացում այն մասին, թե ինչպես կարելի է արժեքների կրթությունը ներդնել տարբեր հաստատություններում և երկրներում։ Այցը մասնակիցներին ապահովեց գործնական գործիքներով, նոր պատկերացումներով և VaKE մեթոդը իրենց դասավանդման մեջ կիրառելու վստահությամբ՝ միաժամանակ ամրապնդելով գործընկերության միասնական հանձնառությունը։ Այս այցը ևս մեկ հաջող քայլ է PROVE նախագծի նպատակին հասնելու ճանապարհին՝ միջազգային համագործակցության և նորարարական մանկավարժական գործիքների միջոցով Հարավային Կովկասի բարձրագույն կրթության համակարգում արժեքահեն ուսուցման ներդրման ուղղությամբ։